Natyra
nga admin

Flora dhe Fauna

Pozita gjeografike dhe relievi i Bashkisë Orikum bëjnë të mundur që në një territor kaq të vogël të gjenden disa mikroklima , e cila favorizon një shumëllojshmëri të faunës dhe florës. Kjo u jep mundësi vizitorëve të gjejnë kafshë dhe bime që rrallë herë të qëllon ti hasësh diku tjetër.


Flora

Zona jone eshte nje zone shume e pasur me bimesi dhe diversitet te larte habitatesh dhe shoqerime bimesh te nje rendesie te vecante kombetare , nga pikpamja shkencore dhe ekonomike.nje numer i llojeve bimore i perkasin listes kombetare te llojeve te rralla , nje numer i konsiderueshem bimesh kane interes te madhe shkencor, ndersa shume prej tyre kane vlera te vecanta ekonomike si bime mjeksore , bime etero – vajore, bime industriale , bime dekorative. Bimesia e zones Llogara – Karaburun eshte shume e pasur ; 1500 lloje bimesh te larta ( perfaqesojne 42.2% te bimesise te gjithe vendit) . Kjo shifer e larte shpjegohet me poziten gjeografike te zones , orografine shume te thyer dhe formacionet e ndryshme gjeologjike , si dhe tipet e ndryshme te mikroklimave qe hasen ne zonen tone . Ne zonen tone hasen shume lloje endemike dhe relike te Terciarit , si Hypericum haplophyloides , Leucojum valentinum subsp , macrolepsis . Zona jone perfaqesone nje kryqezim te rendesishem te rrugeve migruese te flores se rajonit te Ballkanit . nje numer llojesh takohen ketu me kufijte e tyre me verior te shperndarjes , si Quercus ithaburensis subsp ,macrolepsis , Abis borisii – regis . Lloje te tjere si Petteria ramentacea , kane ketu kufirin me jugor te perhapjes se tyre . Disa lloje si AESCULUS HIPPOCASTANUM , kane ketu kufirin me perendimor , ndersa disa te tjera (Teucrium fruticans , Brassica incana) kane ketu kufirin e tyre me lindor .Rrethe 68 specie bimesh ose 21.25% e gjithe llojeve te rralla dhe te rrezikuara ne Shqiperi (330 lloje) takohen ne zonen tone . Flora e zones tone ka afersi te fuqishme floristike me shumicen e vendeve te Ballkanit jugor ; me shume se 24 lloje te gjetura ne Greqi , e kane pjesen me te madhe te arealit te tyre verior ne kete zone.
Nga ana klimatike ne kete zone perfshihen te gjitha zonat fitoklimatike ,nga ajo e ultesirave bregdetare (lauretum) deri ne zonen e kullotave alpine.Llojet dominante te drureve buze rrjedhave te vogla brenda zones se Parkut Kombetar te Llogarase jane: Platanus orientalis, Salix alba, Salixeleagnos, Alnus glutinosa, Rhamnus saxatilis, shpesh e ngateruar me bimen kacavjerrese Clematis vitalba, forme e eger e Vitis vinifera, Hedera helix, etj. Pyjet e dominuar nga Pinus leucodermis (Assoc. Pinetum leucodermis typicum) Perfaqesojne pyje te hapur ne nivel subalpin. Pisha e malit (Pinus leucodermis) formon shpesh pyje te hapur, por ne lartesi te uleta (1300 –1700 m mbi nivelin e detit) ajo rralle mund te perzihet me Pinus nigra dhe Abies borisii – regis. Keto pyje jane te perhapura ne malet e Qores dhe Çikes (shpatet perendimore) ne lartesite 1300- 1700 m mi nivelin e detit. Mbulesa e drureve eshte 40 – 50 %, lartesia 10-12 m. Ne male, Pinus leucodermis formon formon kufirin e siperm te pyllit. Dallohet per vegjetacionin e pasur ne lloje per shak te shkurreve te hapura, te perbera nga Rhamnus alpinus subsp. fallax, Junipers communis, Daphne oleoides (mbulesa e shkurretave 50-60 %), si dhe flores se pasur te perhereshme barishtore si Sideritis raeseri, Senecio squalides, Euphorbia cyparissias etj. (mbulesa bimore 60 %).Mbi kufirin e siperm te pyllit (nga 1700-2045 m, Mali i Çikes), ka nje shumelloshmeri habitatesh qe perfshijne livadhet, shqopishtet me bar, peisazhe dhe shkembinj; lloji i vegjetacionit dhe permbajtja llojore ndikohen shume nga shtrati shkembor, zakonisht i dominuar nga bari (lloje si Festuca, Sesleria, Poa, Stipa, Phleum, Alopecurus etj.).

Bimët mjeksore.

Zona është e pasur me shumë lloje bimësh mjekësore dhe aromatike. Gjenden rreth 57 lloje të cilat shfrytëzohen për vlera të ndryshme kuruese. Shumë prej tyre janë mjaft të njohura edhe nga popullsia vendase, e cila ka një traditë të gjatë në mbledhjen e këtyre bimëve. Zona është veçanërisht e rëndësishme për disa lloje bimësh mjekesore si rigoni (oryganum vulgare), caji i malit (Sideritis roeseri) etj.

Gjendja aktuale e bimesise dhe llojet e kercenuara.

Shoqerimet kryesore bimore jane ato te Valanidhit (Quercetum macrolepsis), shoqeruar me Ilqen, Prrallin,lofaten,bulgerin. Keta jane te pershkruara ne librin e kuq me statusin “rrezik zhdukje”, me rekomandimin per te marre masa per riperteritjen e shoqerimit. Valanidhi preferon me teper pjesen verilindore te gadishullit dhe Ilqja ne perroin e Brisanit. Perralli ka perhapje te gjere, eshte ne stad ekstrem degradimi, saqe eshte e veshtire te dallohet nga formacionet e makies. Makia ka perberes kryesor xinen, bezgen, kocimaren, mreten, mersinat, shqopen etj qe jane mbisunduese ne bimesine aktuale te ishullit. Karaburuni dhe vecanerisht pllaja karstike e Ravenes kane mbatjur historikisht nje blegtori jashtezakonisht te madhe ne numer te blektoreve per rreth, duke u shfrytezuar ne menyre shume intensive vecanerisht si kullota dimerore. Pothuajse te gjithe ekonomite shtepiake te krahines se Dukatit mbijetojne bazuar ne te ardhurat qe sigurojne nga blegtoria e bujqesia . Resurset e natyres, pyjet, kullotat luajne nje rol shume te rendesishem per te siguruar nevojat e jeteses per kete popullsi. Klima e gadishullit eshte e pershtateshme per rritjen e resurseve te natyres dhe mbareshtimin e blegtorise. Krahas kesaj bukuria e pejsazhit dhe pasuria e biodiversitetit, si dhe pozicioni shume i lakmuar gjeografik kufizohet me Parkun Kombetar te Llogarase, ndan dy qytetete famshme bregdetare Vloren me Saranden, si dhe detin Adriatik me detin Jon si dhe bregdeti i mrekullueshem thuajse i paeksploruar e bejne kete zone shume te favoreshme per ekoturizmin si dhe aktivitetet rekreative ne natyre. Lloi me kryesor i Gadishullit te Karaburunit eshte valanidhi dhe njekohesisht lloji me i kercenuar drejt zhdukjes si pasoje e prerjeve abuzive dhe zjarret e rene vitet e fundit. Numri i llojeve te flores ne Llogara, Rreza e Kanalit, Gadishullin e Karaburunit, Lagunen e Orikumit. Pozita gjeografike dhe relievi i Bashkisë Orikum bëjnë të mundur që në një territor kaq të vogël të gjenden disa mikroklima , e cila favorizon një shumëllojshmëri të faunës dhe florës. Kjo u jep mundësi vizitorëve të gjejnë kafshë dhe bime që rrallë herë të qëllon ti hasësh diku tjetër.55 lloje nga 71 te njohur ne te gjithe vendin, pritet te shihen ne zone, nderkohe qe 42 jane tashme te raportuara.

valanidhi
Valanidhi(Bime e kercenuar)Ravene-Karaburun


Fauna

Zona jone ka dhe nje Faune shume te pasur.Shpendët: Orintofauna e zonës së Orikumit përbëhet nga: 63 lloje rezidentë ose 60% e gjithë llojeve, 30 “vizitorë verues” ose 28.6% e gjithë llojeve, 11 lloje “dimëronjës” ose 10.5 % e gjithë llojeve Llojet kryesore te peshqeve ne lagunen e Orikumit jane: Koca (Sparus aurata) , Lavraku (Dicentrarchus labrax) , Ngjala (Anguilla anguilla ) dhe Qefuulli i veres (Mugil cephalus). Laguna dallohet gjithashtu dhe per populliminme molusqe bivalvore si Ruditapes decussatus . Ne ujerat e ftohte dhe te fresket te lumit te Izvorit gjendet Trofta e eger (Salmo trutta fario).
Ne zonen tone gjenden rreth 10 lloje Amfibesh 9nga 15 qe njihen ne gjithe vendin) dhe 28 lloje Reptilesh (nga 37 lloje qe njihen ne gjithe vendin ) . Harpetofauna e pasur dhe e shumellojshme shpjegohet me pozicionin gjeografik , kushtet e favorshme klimaterike dhe larmine e habitateve . Ne zonen tone gjenden te raportuar rreth 105 lloje shpendesh , por besohet se ky numer duhet te jete me i larte numri i pergjithshem i shpendeve qe njihen ne vende vleresohet te jete rreth 330 lloje . Orintofauna perbehet nga : 63 lloje rezidente ose 60% e gjithe llojeve 30” vizitore verues” ose 28.6% e gjithe llojeve 11 lloje “dimeonjes” ose 10.5 % e gjithe llojeve 1 lloje “shtegtare” ose 0.9% e gjithe llojeve Shpendet ujore (kryesisht ata te lagunes se Orikumit) dhe shpendet detare perbejne nje elemente te rendesishem te biotave dhe habitateve te lagunes . Zona ofron habitate te pershtatshme per nje numer shpendesh grabitqare ku bene pjese edhe huta . Shpendet e pyjeve te lidhur me pyjet e vjeter si Qukapiku dhe Harabeli , jane mjafte te perhapura ne zone . te gjitha keto e bejne zonen mjafte terheqese perte apasionuarit e shpendeve . Zona jone perfaqesone nje nga zonat me te rendesishme te vendit per sa i perket gjitareve(Rreth 55 lloje gjitaresh nga 71 te njohura ne te gjithe vendin).Lakuriqte e nates qe jetojne ne shpella , gjitaret e medhenje dhe mishngrenes , gjitaret ujore dhe detare (Lutra lutra , Monachus monachus dhe delfinet) jane disa nga gjitaret me interesante qe gjenden ne kete zone . Shpendët ujore (kryesisht ata të lagunës së Orikumit) dhe shpendët detare përbëjnë një element të rëndësishëm të biotave dhe habitateve të lagunës. Shpendët e pyjeve të lidhur me pyjet e vjetër, si qukapiku dhe harabeli, janë mjaft të përhapur në zonë. Të gjitha këto e bëjnë zonën mjaft tërheqëse për të apasionuarit e shpendëveKarakteristikë e zonës është dhia e Dukatit që shquhet për shijen e vecantë të mishit të saj si dhe Kocja e Karaburunit (Sparus aurata) mjaft e preferuar nga të gjithë. Flora nënujore e gadishullit të Karaburunit është gjithashtu e një bukurie të rrallë, ku gjenden shkëmbinj dhe shpella nënujore me florën dhe faunën shoqëruese dhe në disa vende (plazhi i Gramës) edhe gjetje arkeologjike. Kjo zonë përfaqëson edhe pjesën më të bukur dhe impresive të të gjithë bregdeti të jugut nga pikëpamja e zhvillimit të turizmit nënujor.Parku detar i Karaburunit është parku i parë Detar i mbrojtur në Shqipëri.